Schizma wschodnia
- Szczegóły
- Kategoria: Katechezy
1. Schizma wschodnia (schizma - gr. podział, rozłam) podział w chrześcijaństwie na Kościół zachodni ze stolicą apostolską w Rzymie i wschodni (tzw. prawosławie), którego duchowym centrum był Konstantynopol.
Umowną datą jest 1054 r. Podział Kościoła na część wschodnią i zachodnią sięgał czasów Imperium Rzymskiego, kiedy to cesarz Teodozjusz I Wielki w 395 r. podzielił cesarstwo na zachodniorzymskie i wschodniorzymskie. Przyczyną były znaczące różnice kulturowe i niemożność zarządzania tak ogromnym państwem. Zachód był światem łaciny i kultury rzymskiej, zaś na wschodzie dominowała greka. Początkowo Rzym odgrywał główną rolę, lecz w 330 r. Konstantynopol został mianowany nową stolicą Cesarstwa Rzymskiego. Na soborze w Chalcedonie (451 r.), starano się zrównać patriarchat Konstantynopolitański z Rzymem, ale papież Leon I Wielki (400-461), się na to nie zgodził. Papież ten w sporze o prymat, powoływał się na Ewangelię (Mt 16,18 i Łk 22,31 n), i porównywał papieża do Piotra; tak jak Piotr był pierwszym wśród apostołów, tak papież był pierwszy pośród biskupów. Leon przyczynił się do uznania prymatu stolicy Piotrowej zarówno przez cesarza zachodniego Walentyniana III, jak i przez Konstantynopol. Cesarz Walentynian III (425-455) ogłosił edykt postanawiający, że zarządzenia Stolicy Apostolskiej muszą być uważane za prawo; oznaczało to prymat jurysdykcyjny biskupa rzymskiego.
2.Przyczyny powstałej schizmy: 1. rywalizacja pomiędzy Kościołem Bizantyjskim a Rzymskim o strefy wpływów w Europie, szczególnie na Słowiańszczyźnie, 2. różnice teologiczne i dyscyplinarne: sprawa pochodzenia Ducha Św. w Kościele zachodnim od Ojca i Syna, w Kościołach wschodnich od Ojca przez Syna (tzw. spór o Filioque), kwestia używania przaśnego chleba w Eucharystii, celibatu księży (na zachodzie był wprowadzany, na wschodzie duchowni mogli mieć żony), postu w soboty, itd., 3. różnice organizacyjne: w Kościele zachodnim, papież jest głową Kościoła i sprawuje najwyższą władzę. W kościołach wschodnich patriarcha Konstantynopola ma honorowy prymat nad pozostałymi patriarchami, którzy wydają się być w dużej mierze autonomiczni. W Kościele zachodnim nastąpiło raczej zdecydowane rozdzielenie władzy świeckiej od duchownej, w kościołach wschodnich ten rozdział nie jest niestety tak ścisły.
3.Obecnie prawosławni nie uznają zwierzchności papieża, soborów, które odbyły się po XI w., (uznają tzw. pierwsze 7 świętych soborów: 1. Nicejski I 325 r., 2. Konstantynopolitański I 381 r., 3. Efeski 431 r., 4. Chalcedoński 451 r., 5.Konstantynopolitański II 553 r., 6. Konstantynopolitański III 680 r., i 7. Nicejski II 787 r.). Nie uznają prawdy o czyśćcu, dogmatów o niepokalanym poczęciu (1854 r.) i wniebowzięciu Maryi (1951 r.). W 1964 r. doszło do pojednania między papieżem Pawłem VI i patriarchą Konstantynopola Atenagorasem, oraz zdjęcia ekskomunik, do których doszło w XI w., niemniej podział kościoła jest nadal faktem. 19.03.2013 r. po raz pierwszy od schizmy wschodniej patriarcha Konstantynopolu Bartłomiej I przyjechał do Rzymu by uczestniczyć w inauguracji pontyfikatu papieża Franciszka. Z chrześcijanami prawosławnymi łączy nas Biblia, wyznanie wiary nicejsko-konstantynopolitańskie (325r. i 381 r.), 7 sakramentów, rok liturgiczny. Prawosławni są znani z kultu ikon, rozbudowanej liturgii. Papież Jan Paweł II pisał, że kościół powinien oddychać dwoma płucami: „wschodnim” i „zachodnim”. Po Soborze Watykańskim II nie używa się raczej słów „schizmatycy” lecz bracia odłączeni.
4. Ekumenizm – (gr. oikumene – cały zamieszkały świat) wysiłki i dążenia podejmowane na rzecz przywrócenia jedności podzielonego chrześcijaństwa. Dokonuje się poprzez żmudny dialog teologiczny między teologami, duchownymi oraz modlitwę, otwieranie się na pozytywne wartości obecne w różnych wyznaniach chrześcijańskich. W XIV w. Papież Bonifacy IX ustanowił święto nawiedzenia NMP (31.05), w celu modlitwy o jedność wśród chrześcijan wschodu i zachodu. Obecnie, w czasie po reformacji, kiedy rozbicie Kościoła jest zdecydowanie większe, modlitwa o jedność, która po ludzku wydaje się nieosiągalna, jest jak najbardziej wskazana.
Modlitwa: Panie Jezu uwielbiamy Cię i wysławiamy. Ty dajesz nam Ducha Św., Ducha jedności, szacunku, miłości, przebaczenia, pojednania i pokoju. Przyjdź Duchu Święty.